Luật Báo chí 2025: PR doanh nghiệp làm việc với báo thế nào

Luật Báo chí 2025 (Luật số 126/2025/QH15) có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và thay đổi ba việc đội PR doanh nghiệp làm thường xuyên: đăng lại bài báo lên kênh của mình, xử lý khi báo đưa tin sai và hợp tác nội dung với các kênh số của tòa soạn. Sau hơn bốn tháng áp dụng, đây là lúc rà lại quy trình trước mùa truyền thông cuối năm và Tết.

Những mốc cơ bản cần nắm

Theo bản tin VnEconomy ngày Quốc hội biểu quyết, luật được thông qua sáng 10/12/2025 với 437 trên 440 đại biểu có mặt tán thành. Luật định nghĩa lại các loại hình báo chí cho bối cảnh mới, bổ sung chính sách phát triển báo chí và có phần riêng cho hoạt động báo chí trên không gian mạng, bao gồm việc ứng dụng AI.

Bài phân tích của Tạp chí Luật sư Việt Nam về các điểm mới nổi bật nhấn mạnh rằng kênh nội dung của cơ quan báo chí trên nền tảng số nay được pháp luật thừa nhận, và lần đầu có một điều luật riêng về chính sách phát triển báo chí, gồm cơ chế đặt hàng, đấu thầu. Hai điểm này ảnh hưởng trực tiếp tới cách doanh nghiệp mua và đo hiệu quả các gói hợp tác truyền thông.

Đăng lại bài báo lên fanpage: thói quen cần sửa đầu tiên

Rất nhiều thương hiệu có thói quen chụp màn hình bài báo khen mình, đăng nguyên văn lên website mục "Báo chí nói về chúng tôi" hoặc cắt clip từ kênh truyền hình để chạy quảng cáo. Điều 39 của luật mới quy định tổ chức, cá nhân sử dụng tác phẩm báo chí phải có thỏa thuận với cơ quan báo chí theo pháp luật sở hữu trí tuệ. Dù quy định này thường được nhắc trong bối cảnh nền tảng xuyên biên giới trả tiền cho nội dung, nó áp dụng cho mọi tổ chức sử dụng tác phẩm báo chí.

Cách làm an toàn hơn:

• Trích một đoạn ngắn, ghi rõ tên báo, ngày đăng và dẫn link về bài gốc thay vì chép nguyên văn.
• Không cắt clip phóng sự để chạy quảng cáo trả phí nếu chưa có thỏa thuận bằng văn bản với tòa soạn.
• Với bài hợp tác truyền thông có trả phí, ghi quyền tái sử dụng (trên kênh nào, trong bao lâu) ngay trong hợp đồng.
• Rà lại mục báo chí trên website, gỡ hoặc thay các bản chép nguyên văn cũ bằng tóm tắt kèm link.

Khi báo đưa tin sai về doanh nghiệp

Luật mới tách riêng cơ chế cải chính, xin lỗi khi đăng thông tin sai sự thật khỏi cơ chế gỡ bỏ thông tin vi phạm theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Với doanh nghiệp, sự tách bạch này giúp biết rõ mình đang đi con đường nào: yêu cầu tòa soạn cải chính một chi tiết sai, hay đề nghị cơ quan quản lý xem xét một nội dung vi phạm pháp luật.

Đội PR nên chuẩn bị sẵn một bộ hồ sơ mẫu cho tình huống thứ nhất:

1. Bản lưu bài báo (link, ảnh chụp có thời gian) và đoạn cụ thể bị sai.
2. Tài liệu chứng minh thông tin đúng: giấy phép, báo cáo tài chính đã kiểm toán, biên bản, chứng nhận.
3. Văn bản đề nghị cải chính gửi tòa soạn, giọng điệu trung tính, nêu yêu cầu cụ thể.
4. Kịch bản trả lời khách hàng, đối tác trong lúc chờ tòa soạn xử lý.

Không nên lấy fanpage làm nơi "đáp trả" bài báo trước khi gửi yêu cầu chính thức. Một bài đăng gay gắt dễ bị chụp lại, làm câu chuyện lan rộng hơn chính bài báo gốc. Quy trình chi tiết cho các tình huống này có trong bài về chiến lược xử lý khủng hoảng truyền thông.

Chiều ngược lại cũng cần lưu ý: luật cho cơ quan báo chí quyền yêu cầu cải chính và gỡ thông tin vi phạm trên các nền tảng. Nếu fanpage thương hiệu đăng lại, cắt ghép bài báo sai ngữ cảnh, tòa soạn có cơ sở để yêu cầu xử lý.

Kênh số của tòa soạn giờ là sản phẩm báo chí

Trước đây, nhiều doanh nghiệp coi kênh TikTok, YouTube hay fanpage của một tờ báo như một "page lớn" và đặt hàng nội dung theo kiểu thuê KOL. Khi luật thừa nhận kênh nội dung của cơ quan báo chí trên mạng xã hội, nội dung trên kênh đó gắn với trách nhiệm pháp lý và đạo đức nghề nghiệp của tòa soạn. Hệ quả thực tế:

• Tòa soạn sẽ cẩn trọng hơn với nội dung hợp tác, yêu cầu tài liệu kiểm chứng kỹ hơn và có thể từ chối thông điệp quá đà.
• Brief gửi tòa soạn nên tách rõ phần thông tin (sự kiện, số liệu có nguồn) và phần thông điệp thương hiệu.
• Thời gian duyệt có thể dài hơn, nên lịch đăng bài dịp Tết cần chốt sớm hơn mọi năm.

Thông cáo báo chí viết bằng AI: tòa soạn cũng có quy định riêng

Luật định nghĩa "sản phẩm báo chí AI" là sản phẩm do cơ quan báo chí hoặc tác giả tạo ra với sự hỗ trợ của AI, và yêu cầu cơ quan báo chí tuân thủ quy định về sở hữu trí tuệ, AI và đạo đức nghề nghiệp. Với người làm PR, điều đó có nghĩa phóng viên sẽ thận trọng hơn khi nhận thông cáo có dấu hiệu viết hàng loạt bằng AI, đặc biệt nếu có số liệu không rõ nguồn hay trích dẫn chung chung.

Thông cáo tốt vẫn là thông cáo có tin thật: con số có nguồn, người phát ngôn có tên và chức danh, ảnh có quyền sử dụng. Có thể dùng AI để soát lỗi, rút gọn, nhưng phần tin cốt lõi nên do người hiểu sự việc viết. Khung một thông cáo chuẩn được trình bày trong hướng dẫn viết press release chuyên nghiệp.

Đặt hàng, đấu thầu và hợp đồng truyền thông minh bạch hơn

Điều luật mới về chính sách phát triển báo chí mở cơ chế đặt hàng, đấu thầu, cùng ưu đãi tài chính và thuế cho báo chí. Đây chủ yếu là quan hệ giữa Nhà nước và tòa soạn, nhưng xu hướng chung là các khoản thu của cơ quan báo chí được quản lý chặt hơn. Doanh nghiệp vì thế nên chuẩn hóa hợp đồng hợp tác với báo: ghi rõ hạng mục (bài viết, video, banner), thời lượng hiển thị, quyền tái sử dụng và cách nghiệm thu.

Một hợp đồng rõ ràng còn giúp chính phòng PR đo hiệu quả, vì biết chính xác mình mua gì. Đừng gộp "bài PR" và "quảng cáo hiển thị" vào một dòng chi phí chung, vì hai thứ này có tiêu chí đánh giá khác nhau.

Giới hạn nội dung: 14 hành vi bị cấm

Theo bài tổng hợp của Vietnam+ đăng đúng ngày luật có hiệu lực, Điều 8 liệt kê 14 hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động báo chí, trong đó có tiết lộ bí mật nhà nước, bí mật cá nhân, bí mật gia đình và các bí mật khác theo quy định. Với PR, điểm cần nhớ là không cung cấp cho báo những tài liệu chứa thông tin cá nhân của khách hàng, nhân viên khi chưa được phép, kể cả khi muốn minh họa một câu chuyện tích cực.

Các hành vi còn lại chủ yếu liên quan nội dung chính trị, lịch sử, đối ngoại. Doanh nghiệp hiếm khi chạm tới, nhưng thông điệp chiến dịch dịp lễ lớn, nội dung có yếu tố lịch sử hay bản đồ vẫn nên qua một vòng kiểm tra pháp lý.

Việc cần làm trước mùa Tết

Gom lại, phòng truyền thông có thể chia việc trong tháng 11 như sau: bộ phận nội dung rà mục báo chí trên website và fanpage; bộ phận quan hệ báo chí cập nhật mẫu hợp đồng có điều khoản tái sử dụng; bộ phận pháp chế soạn sẵn văn bản đề nghị cải chính. Ba việc này không tốn nhiều thời gian nhưng giảm đáng kể rủi ro khi lượng bài đăng tăng vọt dịp cuối năm.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp có được chia sẻ link bài báo viết về mình lên fanpage không?

Chia sẻ đường link về bài gốc là cách sử dụng phổ biến và ít rủi ro. Điều cần tránh là sao chép nguyên văn, chụp toàn bộ bài hoặc cắt video của tòa soạn để đăng lại khi chưa có thỏa thuận, vì Điều 39 Luật Báo chí 2025 yêu cầu sử dụng tác phẩm báo chí phải có thỏa thuận theo pháp luật sở hữu trí tuệ.

Báo đăng sai về công ty thì nên làm gì trước?

Lưu bằng chứng, chuẩn bị tài liệu chứng minh và gửi văn bản đề nghị cải chính tới tòa soạn. Luật mới tách riêng cơ chế cải chính, xin lỗi với cơ chế gỡ thông tin vi phạm, nên doanh nghiệp cần xác định đúng con đường trước khi phản hồi công khai.

Luật Báo chí 2025 có điều chỉnh tạp chí không?

Có. Luật mở rộng chủ thể được đề nghị cấp phép tạp chí khoa học, gồm cơ sở giáo dục đại học và tổ chức khoa học và công nghệ, đồng thời chuẩn hóa điều kiện về tổ chức, nhân sự, tài chính. Doanh nghiệp hợp tác với tạp chí nên kiểm tra giấy phép và tôn chỉ trước khi đặt nội dung.